FAQs

Ang EO 51 ay ang National Code of Marketing of Breastmilk Substitutes, Breastmilk Supplements, and Other Related Products. Ang EO 51 ay mas kilala sa tawag na Philippine Milk Code of 1986. Pinapangasiwaan at isinasaayos ng EO 51 ang pagpapalaganap ng pormulang gatas, iba pang mga produktong gatas, pagkain at inumin; at ang mga bote at tsupon. Ang mga grupo (entities)na sakop ng EO 51 ay ang mga kumpanya ng gatas na nagmamay-ari o gumagawa ng sarili nilang produkto (manufacturers), mga kumpanyang namamahagi ng produktong gatas (distributors), mga kumpanyang nagpapalaganap ng impormasyon tungkol sa mga produktong gatas (marketing firms) at ang kanilang mga kinatawan.
Ang layunin ng Code ay makapagbigay ng ligtas at sapat na nutrisyon para sa mga sanggol sa pamamagitan nang pangangalaga at pagtataguyod ng pagpapasuso ng nanay (breastfeeding) at nang pagsisiguro sa tamang paggamit ng breastmilk substitute o anumang pamalit sa gatas ng nanay kung kinakailanganbatay sa sapat na impormasyon at naaangkop na pagpapalaganap(marketing) at pamamahagi(distribution) (Section 2, EO 51).
Para isaayos ang pamamaraan ng mga industriyang gumagawa ng mga produktong gatas sa kanilang pagpapalaganap at pagbebenta ng mga pormulang gatas sa Pilipinas, lalo na ang pagpapalaganap ng mga produktong gatas sa mga nanay.
Ang marketing ay ang pagpapalaganap ng produkto, kasama na ang pamamahagi, pagbebenta, pag-advertise, product public relations at iba pang paraan ng pagpapalaganap ng impormasyon tungkol sa mga produkto o serbisyo.
Pinapangasiwaan at isinasaayos ng EO 51 ang pagpapalaganap at mga gawi na may kinalaman sa paggamit ng mga pamalit sa gatas ng nanay(breastmilk substitutes)tulad ng pormulang gatas o iba pang produktong gatas, pagkain at inumin kasama ang mga pagkain para sa mga batang anim na buwan pataas na nakalagay sa mga bote (bottle-fed complementary food), mga boteng ginagamit sa pagpapainom ng gatas at mga tsupon. Sinasaklaw rin nito ang kalidad at pagkakaroon sa merkado ng mga naturang produkto, at ang mga impormasyong may kinalaman sa paggamit nito.
  1. Mga produktong pinapalaganap bilang parsyal o ganapna pamalit sa gatas ng nanay:
    • Mga pamalit sa gatas ng nanay(breastmilk substitute) kasama ang pormulang gatas
    • Mga boteng ginagamit sa pagpapainom ng gatas at mga tsupon
      Kung ito ay pinapalaganap o inilalarawang akma/nababagay, meron man ginawang pagbabago dito o wala, na gamitin bilang parsyal o ganap na pamalit sa gatas ng nanay:
    • Iba pang produktong gatas
    • Mga pagkain at inumin
    • Mga pagkain para sa mga batang anim na buwan pataas na nakalagay sa mga bote (bottle-fed complementary food)
  2. Ang kalidad, pagkakaroon sa merkadoat ang mga impormasyong may kinalaman sa paggamit ng mga produktong saklaw ng Code:

    Ipinag-uutos ng batas na ang mga kumpanya ay magbigay ng mga mahahalagang impormasyon tungkol sa tama o angkop na paggamit ng kanilang mga produkto.

    Subalit, ang mga sumusunod na mahahalagang impormasyon tungkol sa paggamit ng pormulang gatas ay madalang na nilalagay sa label o etiketa ng produkto:
    • Ang pormulang gatas ay hindi isang produkto na walang mikrobyo at naiuugnay ito sa pagkakaroon ng nakasasamang bakterya tulad ng Enterobacter skazakii. Ang bakteryang ito ay madalas maaaring magdulot ng pamamaga ng utak at gulugod o meninghitis (meningitis) at sepsis sa mga sanggol na may gulang na dalawampu’t walong (28) araw at pababa.
    • Binibigyang-diin ng World Health Organization (WHO) at ng Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)ang paggamit ng tubig na hindi dapat bababa sa 70°C ang temperatura sa paghahanda ng pormulang gatas. Ito ang tamang temperatura na makapapatay sa mga nakasasamang bakteryang maaaring nasa pormulang gatas.
Ang depinisyon ng mga grupong (entities)sakop ayon sa EO 51 at ngRevised Implementing Rules and Regulations (rIRR)nito ay ang mga sumusunod:
  1. Namamahagi ng mga produktong gatas o Distributors (Section 4d EO 51, Section 5g rIRR);
  2. Gumagawa ng mga produktong gatas o Manufacturers (Section 4j EO 51, Section 5r rIRR);
  3. Mga taong opisyal na nagpapalaganap ng produkto o Marketing personnel (Section 41 EO 51, Section 5 rIRR);
  4. Mga kumpanyang ang trabaho ay magpalaganap ng mga impormasyon tungkol sa mga produkto o Marketing firms (Section 5s rIRR); at
  5. Mga kumpanya ng gatas na maaaring gumagawa o namamahagi ng produktong gatas(rIRR Section 5w)
Ang IAC ay binubuo ng mga kinatawan mula samga sumusunod: Department of Health (DOH) – Kagawaran ng Kalusugan Department of Trade and Industry (DTI) – Kagawaran ng Kalakalan at Industriya Department of Justice (DOJ)– Kagawaran ng Katarungan Department of Social Welfare and Development (DSWD) – Kagawaran ng Kagalingan at Pagpapaunlad Panlipunan Sa ilalim ng DOH, angFood and Drug Administration (FDA)o ang Pangasiwaan ng Pagkain at Gamot na dating kilala bilang Bureau of Food and Drugs (BFAD) o Kawanihan ng Pagkain at Gamot ang hinirang na secretariat ng IAC. Ang komiteng ito ay kinakailangan para sa tama at wastong pagpapatupad ng EO 51.
  1. Mga maling pahayag na pangkalusugan o pang-nutrisyon at mga nilalaman ng mga materyal
  2. Anumang uri ng regalo
  3. Pagpapalaganap ng impormasyon at produkto sa healthcare system (mga pasilidad na pangkalusugan tulad ng pagamutan, ospital, klinika,health center at ang komunidad)
  4. Pagpapalaganap ng impormasyon at produkto sa mga health workers
  5. Pagkakaroon ng mga training,seminar at iba pang mga gawain na katulad nito
  6. Point-of-sale advertisingo pamimigay ng libreng samples o anumang promo upang hikayatin ang publiko na bumili ng pormulang gatas
  7. Donasyon
Ang mga produkto ay hindi dapat nagpapahiwatig ng mga pahayag na ang mga produktong pamalit sa gatas ng nanay(breastmilk substitutes) ay katumbas o mas higit pa sa gatas ng nanay. Kung kaya’t dapat na malinaw na nakasulat sa mga label o etiketa na ang gatas ng nanay ang pinakamahusay at wala itong kapalit o katumbas. Ang mga pahayag na “with DHA and ARA” o “fortified with lutein” ay hindi pinapayagan.

Hindi na rin pinapayagan ang mga pahayag na ang mga produktong pamalit sa gatas ng ina (breastmilk substitutes) ay nagpapatalino (“improves intelligence”), nagpapalinaw ng mata (“for better eyesight”) at mas nagpapabuti ng nutrisyon (“for better nutrition”). Pinagbabawal din ang paglalagay sa mga labels o mga etiketa ng mga larawan ng mga sanggol at mga tagapangalaga nito.
Ibig sabihin nito ayang pagbibigay ng anumang uri ng pinansyal, personal o pang-komersyo na gantimpala, panghihikayat, insentibo at iba pang pabor, direkta man o hindi, na maaaring meron o walang pangalan ng kumpanya, logo, o pangalan ng produkto o brand. (Section 5j, RIRR; Section 20, RIRR)

  • Sino ang mga pinagbabawalangmagbigay ng “anumang uri ng regalo”?
    Ang mga kumpanya ng gatas, mga gumagawa ng produktong gatas (manufacturers), mga namamahagi ng produktong gatas(distributors) at mga kinatawan ng produkto na sakop ng E0 51 ay pinagbabawalang magbigay ng anumang uri ng regalo (Section 5j and 21, rIRR).Ang probisyong ito sa Milk Code at rIRR ay nilawakan pa ang pagbabawal, hindi lamang sa mismong produktong gatas na lumabag sa Code, kung hindi sa pangunahing kumpanya (parent company)din na siyang mismong gumagawa ng produktong gatas.

  • Sino ang mga pinagbabawalangtumanggap ng “anumang uri ng regalo”?
    Hindi maaaring tumanggap ng anumang uri ng regalo ang publiko, ospital, at iba pang mga pasilidad na pangkalusugan (health facilities), kasama ang mga health personnel at ang mga miyembro ng kanilang pamilya (Section 21, rIRR). Binibigyang diin na hindi ipinagbabawal ng Code ang pagbebenta ng mga naturang produkto kundi ang pagpapalaganap at ang pagbibigay ng maling pahayag tungkol dito.
Ang mga kumpanya ng gatas at ang kanilang mga kinatawan ay pinagbabawalang gamitin ang mga health workers at ang healthcare system sa pagpapalaganap at pamamahagi o pamimigay ng mga produktong sakop ng Code (Section 20, rIRR).

Ibig sabihin nito ay bawal magpakita ng mga marketing materials (placards, posters, mga laruan, baby record books) o magpakita ng mga produktong sakop ng Code sa kahit saang pasilidad na pangkalusugan (healthcare facility). Pinagbabawalan din ang mgakumpanyang gumagawa ng mga produktong gatas (manufacturers) at mga kumpanyang namamahagi ng mga produktong gatas(distributors)sa pagbibigay o pagbabayad ng mga “Professional service” representatives, “mothercraft nurses” o mga katulad na staff o personnel.
Ang mga kumpanya ng gatas ay hindi dapat mag-alok o magbigay, at ang mga health workers at ang miyembro ng kanilang pamilya ay hindi dapat tumanggap, ng anumang panghihikayat na pinansyal o materyal, o anumang uri ng regalo para mapalaganap ang mga produkto na sakop ng Code (Section 18, rIRR). Hindi rin pinapayagan ang anumang tulong, suporta, logistics o pagsasanay(training) mula sa mga kumpanya ng gatas (Section 32, rIRR).
Upang maiwasang gamitin ang mga gawaing ito sa pagpapalaganap ng mga brands o ng pangalan ng kumpanya, at para pangalagaan ang mga kababaihan at mga buntis, pinagbabawalan ang mga kumpanyang sakop ng Code – may intensyon man ito o wala na palaganapin ang kanilang produkto – sa paglulunsad o pagsali sa mga gawaing may kinalaman sa pagpapalaganap o pagtuturo ng pagpapasuso, paggawa ng mga information materials tungkol sa pagpapasuso,at pagsasagawa o pagsali sa mga training o seminar para sa mga kababaihan at bata at sa iba pang mga gawaing katulad nito (Section 22, 34, rIRR).

Ang pagbabawal na ito ay sakop din ang mga gawaing may kinalaman sa ibang produktong ginagamit na pamalit sa gatas ng ina (tulad ng follow-up milk formula at complementary foods). Sakop din ng Code ang mga boteng ginagamit sa pagpapakain at tsupon kung kaya’t ang mga kumpanyang gumagawa at namamahagi ng mga produktong sakop ng Code (manufacturers at distributors)ay hindi rin maaaring magsagawa ng mga klase, training o seminar para sa mga kababaihan at mga bata, may kinalaman man ito sa pagpapakain ng sanggol o wala.
Ipinagbabawal ang point-of-sale advertising o pamimigay ng libreng samples o anumang promona hinihikayat ang publiko na bumili ng pormulang gatas at iba pang produkto na sakop ng Code. Kasama rito ang special displays, discount coupons, premiums, rebates, special sales, bonus at tie-in sales, loss leaders, at regalong may kinalaman sa mga produkto na sakop ng Code (Section 23, rIRR).
Mahigpit na ipinagbabawal ang donasyon ng mga produkto at mga materyal na inilalarawan at sakop ng EO 51 at ng rIRR nito (Section 51, rIRR).

Ang mga ibinigay na donasyong produkto o gamit na hindi saklaw ng EO 51ng mga grupong(entities) pinangangasiwaan ng EO 51ay dapat idaan sa IAC na siyang magsasabi kung ang donasyon ay dapat o hindi dapat tanggapin(Section 52, rIRR).

Ipinag-uutos din ng RA 10028 ang pagsunod ng mga lugar ng trabaho sa EO 51 at pinagbabawalan nito ang mga kumpanyang gumagawa o namamahagi ng mga produktong sakop ng Code sa pagbibigay ng donasyon para sa mga pasilidad kung saan maaring magpasuso o mag-express ng gatas ang isang nanay (lactation stations) o sa mga gawaing may kinalaman sa pagpapalaganap ng pagpapasusosa lugar ng trabaho.

Ipinagbabawal din ang pagbibigay ng donasyon sa oras ng sakuna at kalamidad. Ang walang pakundangang pamamahagi ng mga produktong ito ay inilalagay ang mga sanggol sa mas malaking panganib na magkasakit at mamatay. Ang pagtugon sa mga pangangailangan ng mga sanggol na umiinom ng gatas mula sa bote sa mga lugar kung saan may sakuna ay ibibigay ayon sa pamantayan na itinakda ng DOH, UNICEF at WHO.
Ang Milk Code monitor ay:
  • Sinusubaybayan ang pagsunod at mga problemang kinakaharap sa pagpapatupad ng Milk Code.
  • Naghahain o nagsusumite ng ulat sa FDA tungkol sa kalagayan ng pagpapatupad ng Milk Code
  • Sinisigurong tama ang mga ulat ng paglabag sa Milk Code
  • Sinusubaybayan ang mga label o etiketa at ang mga gawi ng pagpapalaganap ng mga produkto na sakop ng Code sa iba’t ibang mga lugar kung saan ito ipinamamahagi(distribution centres).
  • Anumang oras ay nagsasagawa ng mga gawaing pagsusubaybaysa kanilang nasasakupan batay sa mga tiyak na ulat o suhestiyon mula sa FDA
  • Sinumang nangangakong pangangalagaan at papalaganapin ang pagpapasuso ay maaaring mag-ulat ng anumang paglabag sa Milk Code.
Para mag-ulat ng mga paglabag, kailangang kunin ang mga sumusunod na impormasyon gamit ang monitoring form:
  1. Petsa/date at lugar kung saan nakita ang paglabag
  2. Tiyak na lokasyon kung saan nakita o narinig ang paglabag(pasilidad na pangkalusugan o health facility, pamilihan, TV ad, channel sa TV o radyo).
  3. Para sa mga paglabag na naka-print, kumuha ng sample o larawan ng paglabag.
  4. Para sa mgaadvertisements o programa na nasa radyo o TV, malinaw na ilagay ang tiyak na oras kung kailan ito lumabas, at ang channel ng TV o radyo kung saan ito lumabas
  5. Para sa mga paglabag na makikita sa mga websites, ibigay ang web link o kumuha ng screenshots nito.
  6. Para sa mga produktong lumabag sa Code tulad ng hindi tamang paglalagay ng label o etiketa sa produkto, kailangang bumili ng sample nito at kunin ang resibo bilang bahagi ng ebidensya na ipapasa


Ang mga isusumite o ipapasang ulat ay dapat ipadala sa:
  • The Director
  • Food and Drug Administration
  • Civic Drive, Fi/invest Corporate City
  • Alabang, Muntinlupa City
  • Philippines 17 81
  • Trunkline: (+63) 2 857-1900
  • Fax: (+63) 2 807-0751 I
  • (+63) 2 807-8511
  • E-mail: report@fda.gov.ph

Ang mga paglabag ay maaari ding i-ulat o i-reportonline sa pamamagitan ng pagpunta sa website (www.mbfp.doh.gov.ph), pag-download ng mobile application (mbf ph) sa IOS app store o Google play store, o i-text ang paglabag sa 29290 6237 (mbfp).
Ang mga sumusunod ay ang mga multa at parusa na ipapataw sa oras na mahatulan ng anumang paglabag sa Code:

Penalties per Entity:
  1. Indibidwal
    • Pagkabilanggo ng dalawang buwan hanggang isang taon na maaaring may kasamang multa na isang libong piso (Php 1000.00) hanggang tatlumpung libong piso (Php 30,000).
  2. Corporation/Partnership
    • Ipapataw ang parusa para sa indibidwal sa Chairman ng Board of Directors, President, General Managers o partners at sa iba pang mga taong may direktang pananagutan dito
    • Suspensyon o pagtanggal ng lisensya, permit o kapangyarihan na mag-negosyo
  3. Health Worker
    • • Pagtanggal ng lisensya, permit o kapangyarihan na ipagpatuloy ang kanilang propesyon o trabaho

Section 46 of the RIRR provides for administrative sanctions not imposed by EO 51 which can include:
  1. Fine of Php 1,000,000.00, recall of the offending product, cancellation of the Certificate of Product Registration, revocation of the License to Operate of concerned company, blacklisting of the company to be furnished the Department of Budget and Management and the Department of Trade and Industry for repeated violations; and
  2. Penalty of Php 2,500 per day for each day of violation the violation continues after being notified by the appropriate body.

References:

  • Drudy, D., Mullane, N. R., Quinn, T., Wall, P. G., & Fanning S. (2006). Enterobacter sakazakii: An emerging pathogen in powdered infant formula, 42(7): 996-1002. doi: 10.1086/501019.
  • International Labor Organization. (2015). Healthy Beginnings for a Better Society: Breastfeeding in the Workplace is Possible- A Toolkit. Makati City: ILO Country Office for the Philippines.
  • Milk Code Monitoring Kit. (2012). (Phil.)

Ang Republic Act No. 10028 ay kilala bilang “Expanded Breastfeeding Act of 2009” o ang batas na nagbibigay ng insentibo sa lahat ng mga pampubliko at pribadong institusyong pangakalusugan na ginagawa ang agad na pagsasama ng sanggol sa kwarto ng nanay pagkapanganak nito (rooming-in) at ang pagpapasuso sa sanggol(breastfeeding). Pinalawak nito ang Republic Act 7600 o ang “Rooming-In and Breastfeeding Act of 1992”.
Ang RA 10028 ay hinihimok, pinapangalagaan at sinusuportahan ang pagpapasuso ng nanay sa pamamagitan ng pagpapatibay ng rooming-in bilang isang pambansang polisiya. Ang batas na ito ay gumagawa ng kapaligiran kung saan ang pangunahing pangangailangang pisikal, emosyonal, at sikolohikal ng nanay at ng kanyang anak ay masisiguro sa pamamagitan ng pagsasagawa ng rooming-in at pagpapasuso.
Ang batas na ito ay ipinag-uutos na ang lahat ng mgainstitusyong pangkalusugan ay magbigay ng mga kagamitan, pasilidad at mga suplay para sa pag-kolekta, pag-imbak at paggamit ng gatas ng nanay(breastmilk) na ayon sa mga pamantayang itinakda ng Department of Health (DOH). Hinihimok din ang mga naturang institusyon na magtayo ng milk banks para sa pag-iimbak ng gatas o breastmilk na binigay ng mga nanay bilang donasyon at na sumailalim sa pasterisasyon (pasteurization), isang paraan nang pagpatay ng mga mikroorganismo para maiwasan ang pagkapanis o pagkasira nito. Ang naimbak na gatas ay pangunahing ibibigay sa mga sanggol na nasa neonatal intensive care unit na ang mga nanay ay may malubhang karamdaman.

Ipinag-uutos din nito na dapat magtayo ng mga lactation stationsang lahat ng mga pasilidad – pangkalusugan man o hindi, mga establisimyento o institusyon – sa workplace o sa lugar ng trabaho/pinapasukang kumpanyaat sa mga pampublikong lugar. Ang mga lugar ng trabaho o pinapasukang kumpanyaay dapat magbigay din ng lactation breaks o karagdagang oras sa kanilang mga nagpapasusong empleyado para makapagpalabas o makapag-express ng kanilang gatas.
Ang workplace ay lugar ng trabaho, pribado man ito o ahensya ng gobyerno, kasama ang iba’t ibang dibisyon sa ilalim nito at ang mga korporasyong pagmamay-ari at kontrolado ng gobyerno.
Ang empleyadong nagpapasuso (nursing)ay kahit sinong empleyadong babae, anuman ang kanyang kalagayan o posisyon bilang empleyado, na nagpapasuso ng kanyang sanggol at/o batang anak.
Ipinag-uutos ng RA 10028 na lahat ng establisimyento, pampubliko man o pribado, pinapatakbo man para kumita o hindi, ay dapat suportahan ang pagpapasuso ng nanay sa lugar kung saan sya nagtatrabaho sa pamamagitan ng mga sumusunod:

  • pagkakaroon ng polisiya sa lugar kung saan natatrabaho ang nanay tungkol sa pagpapasuso
  • pagtatayo ng mga lactation stations
  • pagbibigay ng lactation periodsokaragdagang oras para sa kanilang mga nagpapasusong empleyado para makapagpalabas o makapag-express ng kanilang gatas
  • pagbibigay ng impormasyon tungkol sa pagpapasuso sa mga empleyado; at
  • pagsunod sa Executive Order (EO) 51(National Code of Marketing of Breastmilk Substitutes, Breastmilk Supplement and Other Related Products o ang “Milk Code”)
Ang workplace policy ay mga itinakdang pamantayang nangangalaga, nagpapalaganap, at sumusuporta sa programang pagpapasuso (breastfeeding program). Dapat ay kinukunsulta ang mga manggagawa o mga empleyado sa pagbuo nito at dapat ay maayos itong ipamahagisa lahat. Ang polisiya ay dapat maging bahagi ng pangkalahatang polisiya ng kumpanya o ng manual of operationat dapat isagawa ang mga probisyon ng implementing rules and regulations (IRR) ng RA 10028.
Kasama dito ang paggamit at tagal ng lactation periods o ang oras na ibinibigay sa mga nagpapasusong nanay para makapag-express ng gatas, paggamit ng lactation station, pagbibigay ng impormasyon tungkol sa pagpapasuso sa mga manggagawa o empleyado, at probisyon tungkol sa pagsunod sa EO 51.
Sa Pilipinas, 49.8 porsyento ng mga manggagawa ay mga kababaihan (PCW, 2014). Madalas ay nasa trabahong kanilang pinapasukan ang mga manggagawang nanay sa panahon ng unang isang libong araw (First 1,000 Days) ng kanilang anak. Ang mga batang hindi sapat ang nutrisyon sa loob ng first 1,000 days ng kanilang buhay ay mas mahina ang immune systemkung kaya’t mas madali silang magkaroon ng sakit. Sa pagkakaroon ng breastfeeding-friendly workplaceso mga lugar ng trabaho na sumusuporta sa mga nanay na nagpapasuso, napapalaganap ang pinakamahusay na paraan sa pagpapakain ng sanggol.
Mayroon dapat isang malinis at pribadong lugar kung saan maaaring magpapasuso o mag-express ng gatasang isang manggagawa o empleyadong nanay. Dapat ang kumpanya ay maglaan din ng lactation break para sa mga nagpapasusong nanay. Dapat ay may nakasulat din na polisiya ang kumpanya tungkol dito at dapat lahat ng manggagawa, babae at lalaki, may asawa man o wala, ay makatanggap ng impormasyon tungkol sa benepisyong ito at kung bakit ito mahalaga.
Ito ay kilala din bilang breastfeeding room/area/stationo lugar kung saan maaaring magpasuso. Ito ay tumutukoy sa isang pribado, malinis, at maaliwalas na mga kwarto sa loob ng mga lugar ng trabaho o sa mga pampublikong lugar kung saan ang mga nagpapasusong nanay ay maaring maghugas, magpasuso at komportableng mag-expressat mag-imbak ng kanilang gatas.
Ang lactation station ay dapat:
  • madaling matagpuan at mapuntahan ng mga nanay na nagpapasuso
  • Malinis, maaliwalas, komportable at malayo sa anumang mga mapapanganib na bagay o kemikal

  • Mabibigyan ng privacy ang mga nanay na mag-express ng gatas at/o magpasuso ng kanilang anak
  • Hindi dapat matatagpuan sa loob ng banyo o malapit dito
  • sumusunod sa EO 51 o sa Philippine Milk Code of 1986

Ang mga dapat na matagpuan sa loob ng lactation station ay ang mga sumusunod:
  • maliit na lamesa at komportableng upuan
  • refrigerator o cooler na may yelo kung saan maaaring mag-imbak ng na-express na gatas

  • lababo na may tubig at sabon na panghugas ng kamay
  • lactation logbook
Para sa mas detalyadong paliwanag ng mga modelo, tignan ang Annex A ng Department of Labor and Employment (DOLE) Department Order No. 143 series of 2015.

Oo. Anuman sa apat na modelo ay maaaring gamitin. Ang paggamit ng naturang pasilidad ay dapat na malinaw na nakasaad sa polisiya sa pagpapasuso (breastfeeding policy) ng bawat kumpanyang nakikihati sa pasilidad.

Ang DOLE Department Order ay nagbibigay ng Equivalency Guide para sa ganitong uri ng mga establisimyento. Ang Equivalency Guide ay nagbibigay sa mga naturang establisimyento ng apat (4) na mapagpipiliang modelo na maaari nilang gamitin.
Ito ay gabay para sa mga establisimyentona nahadlangang magtayo ng mga lactation station dahil sa kakaibang kalagayan nito. Masasabing sumusunod na ang naturang establismyento sa batas kung gagamit ito ng kahit isa sa mga minungkahing equivalency guide.
  • maaaring maliit ang lugar

  • iilan lamang ang manggagawa o empleyado (dalawang manggagawa lamang ang nagbabantay sa tindahan o stall); at
  • Maaring malayo mula sa lactation facility na pinaghahatiang gamitin ng mga estabilisimyento
Oo, ngunit yun lamang mga establisimyentong umayon sa DOH Guidelines para sa Mother-Baby Friendly Workplace Certification, na siyang nasa ilalim ng DOH Department Circular No. 2011-0365, ang karapat-dapat na magkaroon ng sertipikasyon.
Hindi,ang employer ang magdedesisyon kung paano itatayo ang lactation station at kung anong modelo ang gagamitin sa pagtatayo nito depende sa kanilang pangangailangan at pinansyal na katayuan.
Ang prototype ay isang modelo o sample na pwedeng gamitin o i-ayon ng mga establisimyento ayon sa kanilang pinansyal na katayuan atsa kanilang pisikal na pagkakaayos.
Ang lactation break ay hindi dapat bababa ng apatnapung (40) minuto sa loob ng walong oras na pagtatrabaho at ang break na ito ay kasama pa rin sa bayad na oras ng manggagawa o empleyado. Ang break ding ito ay bukod pa sa regular na lunch break at coffee/snack break.
Ang mga impormasyon tungkol sa pagpapasuso ay dapat palaging handang maibigay sa lahat ng mga manggagawa o mga empleyado para mas mabigyan nila ng halaga ang pagpapasuso sa lipunan. Ang publiko ay maaari namang kumuha ng impormasyon sa pagpapasuso sa pamamagitan ng pagsali sa mga breastfeeding classes at mula sa mgaeducational materials na madaling makita at makuha kahit saan (posters, pamphlets, videos at iba pa). Ang mga buntis at nagpapasusong mga manggagawang nanay ay maaring kumuha ng impormasyon sa pamamagitan ng counselling mula sa mga indibidwal na sumailalim ng pagsasanay o sa mga peer educators sa loob ng lugar kung saan sila namamasukan o mula sa mga taong may wastong kaalaman tungkol sa pagpapasuso sa barangay o munisipyo.
Ang impormasyon ay maaaring ipamahagi sa pamamagitan ng mga sumusunod:
  • pagsama ng polisiya tungkol sa workplace lactation sa ginagawang orientation ng mga bagong manggagawa o empleyadong lalaki at babae, may asawa man o wala;

  • pakikipag-usap sa buntis na manggagawa o empleyado bago siya mag-maternity leave;
  • andpaggawa ng mga materyal tungkol sa pagpapasuso at mga polisiya tungkol sa pagpapasuso sa lugar ng trabaho (posters, pamphlets, handouts) na madaling makikita o makukuha ng lahat ng mga manggagawa o empleyado; at
  • pag-oorganisa ng mga at/o pagsusuporta sa mga breastfeeding classes para sa lahat ng mga manggagawa o empleyado.
Ang mga sumusunod ay maaaring magbigay ng direktang tulong sa mga nagpapasusong nanay:
  • health care provider ng kumpanya, mga kapwang nagpapasusong nanay o mga peer educators sa lugar ng trabaho;

  • mga propesyonal sa sumailalim sa pagsasanay;

  • mga lokal na health and nutrition workers;
  • mga miyembro ng grupong sumusuporta sa mga nagpapasusong nanay na makikita sa barangay o munisipyo;
  • andang sariling nilang mgamedical providers tulad ng duktor, nars; at
  • iba pang pinagkukuhaan ng wastong impormasyon sa barangay o munisipyo tulad ng mother support groups, local health office o ospital.
Ipinagbabawal nito ang anumang direkta o hindi direktang promosyon, pagpapahayag o pagbebenta ng pormulang gatas at/o ng anumang produktong pamalit sa gatas ng nanay sa loob ng lactation station o sa anumang gawaing kasama ang mga kababaihan at mga bata, may kinalaman man ito sa promosyon ng pagpapasuso o wala.
Ito ay anumang lugar na nababakuran o limitado lamang sa isang lokasyon tulad ng paaralan, mga terminal ng pampublikong sasakyan, shopping malls, at iba pang katulad nito.
Ang mga pampublikong lugar na pagmamay-ari at pinapangasiwaan ng City/Municipal Government Office ay dapat mag-laan ng hindi bababa sa limang porsyento (5%) ng kabuuang budget para sa mga gawaing sa ilalim ng Gender and Development (GAD). Ito ay para maitaguyod ang pagpapasuso sa mga pasahero, mga taga-bantay ng tindahan at mga manggagawa sa naturang lugar.
Ito ay ang pagsasama ng bagong silang na sanggol sa kanyang nanay sa iisang kwarto matapos itong maipanganak hanggang sa pag-alis nila mula sa ospital o bahay-paanakan. Ginagawa ito para mapalapit ang nanay at sanggol sa isa’t isa at para maisagawa ang pagpapasuso. Ang sanggol ay maaaring makihati sa kama ng kanyang nanay o maaaring ilagay sa isang crib sa tabi ng kanyang nanay. Ipinag-uutos ng RA 7600 o ng Rooming-in and Breastfeeding Act na lahat ng pribado o pampublikong pasilidad na pagkalusugan (health facilities) ay isagawa ang rooming-in ng mga sanggol sa kanilang mga nanay. Ang RA 7600 ay pinalawak sa RA 10028.
Ito ang mga ospital, pagamutan, health center, bahay paanakan o lying-in centers, o puericulture centers na nagbibigay ng serbisyong may kinalaman sa pagpapaanak at pag-aalaga ng mga nanganganak(obstetrical services) at sa pag-aalaga ngkalusugan ng mga bata (pediatric services).
Sa pamamagitan ng rooming-in, nabibigyang pagkakataon ang nanay at ang sanggol na makilala ang isa’t isa. Nagbibigay-daan din ito para ang nanay at sanggol ay magkaroon ng pagididikit ng katawan(skin-to-skin contact), at para mas madalas at maginhawang makapagpasuso ang nanay. Sa pamamagitan din ng rooming-in, nababawasan ang pagkalantad ng sanggol sa mga hindi karaniwang mikrobyo na madalas na nasa mga nursery o newborn intensive care unit (NICU).
Inirerekomenda ng World Health Organization (WHO) at ng DOH na gawin ng mga pasilidad na pagkalusugan (health facilities) ang Unang Yakap (First Embrace).
  • Agaran at Lubusang Pagtutuyo
    • Ang sanggol ay basa pagkalabas nito mula sa sinapupunan. Para mapanatiling mainit-init ang temperatura ng sanggol, kailangan siyang lubusang patuyuin ng hindi bababa sa tatlumpung (30) minutohabang siya ay nasa itaas ng tiyan o nasa pagitan ng mga hita ng kanyang nanay, ipinanganak man ito sa pamamagitan ng Normal delivery o Caesarian section (CS).
  • Maagang Pagdikit ng Katawan ng Nanay at Sanggol (Skin-to-skin contact)
    • Nilalagay dapat ang sanggol nangnakahubad at nakadapa sa dibdib ng kanyang nanay para masimulan ang maagang pagdikit ng kanilang katawan (skin-to-skin contact). Dapat tanggalin mula sa sanggol ang basang lampin na ginamit sa pagpapatuyo sa kanya. Ang sanggol ay dapat balutan ng tuyong kumot at lagyan ng takip sa ulo o bonnet.

  • Nasa Wastong Oras nang Pag-iipit ng Pusod(Umbilical Cord)
    • Ang pag-iipit ng pusod (umbilical cord clamping) ay ginagawa lamang matapos tumigil ang pulso (sa loob ng 1-3 minuto matapos mailabas ang sanggol) dahil ito ang panahon kung kailan ang mainit na dugo na mayaman sa iron at oxygen na galing sa placenta ng nanay ay natulungan na ang sirkulasyon ng dugo ng sanggol. Kung ang pamamaraan ng panganganak ay CS, gagawin ng health worker ang pag-iipit ng pusod pagkatapos ng Step 1 at sisimulan na ang maagang pagdikit ng katawan ng nanay at sanggol (early skin-to-skin contact).
  • Hindi Paghiwalay ng Bagong Silang na Sanggol mula sa Kanyang Nanay para Mas Maagang Mapasuso
    • Ang pang-apat na hakbang ay para mapanatili ang nanay at sanggol na magkasama para maisagawa ang pagpapasuso sa loob ng isang oras mulanang maipanganak ang sanggol. Ang agaran at patuloy na pagdidikit ng katawan ng nanay at sanggol (skin-to-skin contact) ay nagbibigay daan para ang nanay ay makapagbigay ng init sa kanyang sanggol, isang proseso nang pagsasaayos ng init ng katawan na tinatawag na thermos synchrony.
  • Ang sanggol, ipinanganak man sa tamang bilang ng buwan (full term) o hindi (pre-term), ipinanganak man sa pamamagitan ng normal delivery o CS, ay dapat mapasuso ng kanyang nanay sa loob ng 60-90 minuto pagkatapos itong maipanganak.

  • Ang sanggol, ipinanganak man sa pamamagitan ng normal delivery o CS, ay hindi dapat ihiwalay sa kanyang nanay sa kabuuang pagtatagal sa ospital kung wala naman itong kondisyong medikal.
  • Ano ang mga kondisyong makakapigil sa sanggol na sumuso sa kanyang nanay?
  • Kulang sa tamang buwan nang ipinanganak (pre-term o premature)

  • Matinding paghihirap sa paghinga (severe respiratory distress) na nangangailangan ng makina (mechanical ventilation)
  • Malubhang kondisyong medikal na nangangailangang ilagay sa neonatal intensive care para masubaybayan at maggamot
  • Napakababang timbang pagkapanganak (mas mababa pa sa 1500 grams)
  • Labis na mababang timbang pagkapanganak (mas mababa pa sa 1000 grams)

  • May malubhang karamdaman; 

  • May iniinom na gamot na maaaring mapanganib sa pagpapasuso;

  • Nagpapakita ng pagiging marahas; o
  • Nakitaan ng duktor ng iba pang kondisyon ang nanay na hindi nito kakayaning magpasuso o mag-rooming-in


Basta’t siguraduhing ang mga sanggol na may mga nanay na may ganitong kundisyon ay mapapainom ng expressed breastmilk o mapapasuso ng ibang nanay o kababaihan na may sariling gatas (wet nurse) ayon sa pasya ng duktor na nangangalaga sa nanay.
Ang sanggol ay maaaring mapasuso ng ibang nanay o kababaihang may sariling gatas (wet nurse) o mapainom ng expressed breastmilk.
Ang mga nanay ay maaaring makakuha ng expressed breastmilk mula sa mga imbakan ng gatas ng nanay (human milk bank) na kinikilala ng DOH.
Itinatag ang serbisyong ito para sa pangongolekta, pagsisiyasat, pagproproseso, pag-iimbak at pamamahagi ng gatas ng nanay na binigay sa pamamagitan ng donasyonpara matugunan ang mga tiyak na pangangailangang medikal ng mga indibidwal na niresetahan ng gatas ng nanay.

Ang mga human milk banks ay dapat na naka-rehistro, may lisensya at sinusubaybayan ng DOH (Bureau of Health Facilities and Services). Dapat nitong sundin ang mga pamantayang itinalaga ng DOHna tinutukoy ang wastong pagsisiyasat, pangongolekta, pag-iimbak, pagdadala, pagproproseso at pamamahagi ng gatas ng nanay na ibinigay sa pamamagitan ng donasyon. Ang pagsasanay sa pagsasagawa ng milk bankingay binibigay ng mga human milk banks na kinikilala ngDOH.
Oo. Ang mga nagbigay ng gatas sa pamamagitan ng donasyon (human milk donors) ay dumaan sa masusing pagsisiyasat na itinalaga ng DOH. Idagdag pa dito na ang mga human milk donors ay maaaring manggaling, ngunit hindi limitado, mula sa mga sumusunod:
  • Bahay-paanakan (Lying-in clinic/maternity clinics)

  • Health Centers
  • Community Support Group sa Barangay/Munisipyo
  • Ahensya ng gobyerno at mga pribadong negosyo na may mga lactation stations.

  • Mga pribadong indibidwal
Ang ilan sa mga karaniwang paglabag ay ang hindi makatarungang pag-ayaw sa pagtatayo ng lactation station at hindi pagbibigay ng lactation breaks para sa mga nagpapasusong empleyado.
Ang Section 16 ng RA 10028 ay nagbibigay ng mga sumusunod na parusa:
  • 000Unang paglabag: Multa mula limampung libong piso (Php 50,000) hanggang dalawang daang libong piso (Php 200,000)
  • Ikalawang paglabag: Multa mula dalawang daang libong piso (Php 200,000) hanggang limang daang libong piso (Php 500,000).

  • operateIkatlong paglabag: Multa mula limang daang libong piso (Php 500,000) hanggang isang milyong piso (Php 1,000,000) at pag-kansela at pagbawi ng business permit o lisensyapara kumilos ang negosyo o kumpanya.
Ang Kalihim ng DOH ang may kapangyarihan para ipataw ang mga naturang parusa.
Ginawa at itinatag ang isang grupong sumusubaybay (monitoring team) na binubuo ng mga sumusunod:
  1. National level:
    • Department of Health (DOH)
    • Council for the Welfare of Children (CWC)
    • PhilHealth
    • Department of Social Welfare and Development (DSWD)
    • Department of Interior and Local Government (DILG)
    • Department of Labor and Employment (DOLE)
    • Bureau of Internal Revenue (BIR)
    • Civil Service Commission
    • Government/Non-Government Organizations, Civil Socities na walang conflict of interest sa kultura ng pagpapasuso, walang direkta o hindi direktang koneksyon (pinansyal man o hindi) o interes na pang-komersyo ayon sa sakop ng batas.
    • Ad Hoc International Agencies tulad ng United Nations Children’s Emergency Fund (UNICEF) at/o World Health Organization (WHO)
  2. Regional/Provincial/City Municipal/Barangay levels (sa pakikipagtulungan sa kani-kanilang lokal na pamahalaan):
    • Center for Health Development Offices
    • National Nutrition Regional Offices
    • Regional DSWD, DILG, DOLE, CWC
    • Provincial Health Offices
    • City Health Offices
    • Licensing Units and Offices
    • Municipal Health Offices/Rural Health Units
    • Barangay Health Office
    • GOs/NGOs/CiviI Societies
Ang Monitoring Team ay may mga sumusunod na gawain:

  • Sinusubaybayan ang pagsunod, kasama na ang mga problema, sa pagpapatupad ng batas.

  • Sinusuri at kumikilos sa mga ulat ng paglabag sa mga probisyon ng batas.

  • Sinisiguro kung tama ang mga ulat sa paglabag ng batas.

  • Nagrerekomenda ng naaayong parusa sa Kalihim ng DOH para sa paglabag sa batas.

  • Pag-sumite ng mga ulat tungkol sa kalagayan ng pagpapatupad ng batas sa Kalihim ng DOH.

Ang mga paglabag ay maaari ding i-ulat o i-reportonline sa pamamagitan ng pagpunta sa website (www.mbfp.doh.gov.ph), pag-download ng mobile application (mbf ph) sa IOS app store o Google play store, o i-text ang paglabag sa 29290 6237 (mbfp).

References:

  • Republic Act No. 10028 Implementing Rules and Regulations (2011)
  • Republic Act No. 7600 (The Rooming-in and Breastfeeding Act of 2002)
  • DOLE Department Order No.143, Series of 2015: Guidelines Governing Exemption of Establishments from Setting Up Workplace Lactation Stations
  • Q & A on Guidelines Governing Exemption of Establishments from Setting Up Workplace Lactation Stations (DOLE Department Order No.143, Series of 2015)